تبلیغات
ایرانی,از ایران چه میدانی ؟ - همه چیز در مورد انوشیروان

..:: ایرانی,از ایران چه میدانی ؟ ::..

عنوان : همه چیز در مورد انوشیروان / موضوع : / نویسنده : Mahdi Ana / زمان : دوشنبه 30 دی 1387 - 08:25 ب.ظ / + / نظرات ()



خسرو انوشیروان از دودمان ساسانیان و یكی از بزرگ‌ترین پادشاهان ایران بود كه بهدادگری پرآوازه شده است. او جنبش مزدكیان را سركوب كرد، در برابر زیاده‌خواهی‌هایرومی‌ها ایستاد، حبشی‌ها را از یمن بیرون كرد، به یورش‌های هفتالیان به خاك ایرانپایان داد، دانشگاه گندی‌شاپور را به كوشش وزیر خردمندش، بزرگمهر، رونق داد وسازمان اداری، مالی و ارتش ایران را بهبود بخشید. در نزدیك 50 سال فرمان‌رواییانوشیروان (579-531 میلادی)، سرزمین ایران از سند تا دریای سرخ گسترش یافت.

ایران پیش از انوشیروان
انوشیروان فرزند قباد اول بود كه نزدیك 43 سال بر سرزمین ایران فرمان راند. قباد وارث ورشكستگی اقتصادی بود كه در نتیجه‌ی چند سال قحطی و سپس شكست ایرانیان ازهفتالیان (هون‌های سفید) به وجود آمده بود. در اوج آن گرفتاری‌ها فردی به نام مزدكآیین تازه‌ای آورد كه به برابری در دارایی‌ها و براندازی نظام طبقاتی دعوت می‌كرد ودلیل اصلی دشمنی‌ها و ناسازگاری‌های میان مردمان را نابرابری می‌دانست. پیروان مزدككم كم به این باور رسیدند كه زن و خواسته باید مانند آب و آتش و چراگاه در دسترسهمگان باشد و بنابراین باید از توانگران گرفت و به تهیدستان داد. از آن‌جا كه قباداین آیین را راهی برای كاستن از قدرت بزرگان ساسانی می‌دانست، از مزدك پشتیبانیكرد.
پشتیبانی قباد از مزدكیان باعث شورش بزرگان و موبدان و بركناری قباد شد. اماقباد از زندان فرار كرد و به هفتالیان پناه برد. قباد همراه سپاهی از هفتالیان بهایران بازگشت و به كمك آن‌ها برادر خود، زاماسب، را بر كنار كرد و بر جایگاه شاهینشست. قباد این بار از پشتیبانی مزدك دست كشید، اما جنبش مزدكیان كه با غارتبزرگان، ربودن زنان و دست افكندن بر زمین‌های كشاورزی همراه شده بود، كشور را بهناآرامی كشاند. باج‌خواهی هفتالیان، كه قباد را به تخت نشانده بودند، نیز بردشواری‌های اقتصادی كشور افزوده بود. از این رو، قباد نخست فرمان كشتار مزدكیان راداد و سپس برنامه‌ای برای بهبود وضع مالیات پی افكند، اما مرگش فرارسید و این كاربزرگ به دست جانشین او، خسرو انوشیروان، انجام شد.

اصلاحات انوشیروان
بر تخت نشستن خسروی اول سرآغاز درخشان‌ترین دوره‌ی فرمان‌روایی ساسانیان است.او پس از به دست گرفتن فرمان‌روایی ایران كوشش خود را برای سامان دادن به سازمانآشفته‌ی كشور آغاز كرد و طی نزدیك به نیم سده فرمان‌روایی، پیشرفت اقتصادی، ادبی،علمی و هنری چشمگیری را برای ایرانیان به ارمغان آورد. سازمانی كه او برای دولتایران پی افكند، تنها در دوران زندگی او پابرجا نماند، بلكه الگویی برایفرمان‌روایی‌های دیگر شد و گسترش آن تا روزگار خلافت عباسیان نیز ادامه یافت. برپایه‌ی پژوهش‌های ارنست اشتاین، اصلاحات اداری امپراتوری بیزانس (روم شرقی) در سده‌یهفتم میلادی، برداشتی از اصلاحات شاهنشاهی ایران در سده‌ی ششم میلادی بوده است.

1. آبادی ویرانی ها
انوشیروان نخست فرمان داد دارایی‌‌هایی را كه مزدكیان از مردم گرفته بودند، بهآنان بازگردانند و دارایی‌های را كه دارندگان واقعی آن‌ها روشن نیست، برای آبادیویرانی‌ها هزینه كنند. درباره‌ی زنانی كه مزدكیان ربوده بودند، فرمان داد چنانچهزنی پیش از آن شوهر نكرده یا شوهرش را از دست داده باشد، اگر مرد رباینده از نظرجایگاه اجتماعی با آن زن برابر باشد، باید او را به عقد شرعی خود درآورد، مگر اینكه آن زن خواهان كناره‌گیری از آن مرد باشد. زنان شوهردار به شوهران خود بازگردانده شوند و مرد رباینده باید برابر مهری كه شوهر قانونی داده بود، به آن زنبپردازد. هر كودكی كه نسبش روشن نیست، از آن خانواده‌ای باشد كه در آن زندگی كردهاست و از آن خانواده ارث می‌برد.
از آنجا كه شمار زیادی از مردم در شورش مزدكیان خانواده‌های خود را از دستداده یا در پی كشته شدن سر دودمان خود به تنگدستی افتاده‌ بودند، خسرو به پشتیبانیمالی از آن‌ها فرمان داد. بر پایه‌ی فرمان او هزینه‌ی ازدواج دختران و پسرانبی‌سرپرست، مهریه و جهاز، از خزانه‌ی دولت پرداخت شد و جوانان را به خدمت دربارپذیرفتند. همچنین، فرمان داد روستاهای ویران شده از نو آباد شوند و پل‌های چوبی وسنگی ویران شده را بازسازی كنند. كاریزها و جوی‌های آبیاری را آباد كنند وچهارپایانی به زمین‌ داران بدهند تا به آبادانی روستاها بكوشند و كشاورزی شكوفا شود.

2. بهبود سازمان اداری و دارائی
خسرو انوشیروان نظام اداری ایران را دگرگون كرد و نظام وزیران یا دیوان‌ها را پدید آورد كه زیر نظر نخست‌وزیر به كارهای كشوری و لشكری می‌پرداختند. او برزویه‌یدانشمند را نخست‌وزیر خود برگزید و به اصلاح نظام مالیات پرداخت. پیش از انوشیروانپایه‌ی مالیاتی كه هر فرد باید می‌پرداخت، روشن نبود. از این رو، همواره بهانه‌ایبرای زیاده‌خواهی‌ها و سخت‌گیری بیش از اندازه بر مردم وجود داشت. روستاییان پیش ازآن‌كه مالیات میوه را بدهند، نباید به آن دست می‌زدند و چه بسا مالیات بگیران برایارزیابی میزان مالیات دیر می‌رسیدند و میوه‌ها تباه می‌شد. همچنین تا ارزیاب دولتبرسد، غله در خرمنگاه می‌ماند و چه بسا تندبادی می‌وزید و محصول را بر باد می‌داد. در این صورت، روستاییان هم به دولت مغروض می‌شدند و هم باید رنج تنگدستی و نابودیهستی خود را نیز تحمل می‌كردند.
انوشیروان فرمان داد مساحت زمین‌ها برآورد شود و آمار درختان بارده نیز گرفتهشود و گروهی از مردمانی با انصاف و خیرخواه بر پایه‌ی برآوردی سالیانه برای آن‌هامالیات در نظر بگیرند. صورت مشمولین پرداخت مالیات در دو نسخه فراهم شد كه یكی ازصورت‌ها در اداره‌ی مركزی و دیگری در اداره‌ی محلی نگهداری شود. همچنین، برایتعیین میزان مالیات سرانه به سرشماری مردم فرمان داد و كودكان، زنان و پیران را ازمالیات سرانه معاف كرد.
بر پایه‌ی كار آمارگران و كارشناسان مالیات، از آن پس بنا شد كه برای هر گریبگندم و جو، سالی یك درهم، برای هر گریب مو، هشت درهم، برای هر گریب یونجه، هفتدرهم، برای هر گریب برنج، پنج ششم درهم و سالیانه از هر چهار درخت خرمای پارسی یاشش نخل آرامی یا شش درخت زیتون، یك درهم بگیرند. تك درخت‌ها از مالیات معاف شدند. به نظر می‌رسد این مالیات چندان سنگین نبوده است، اما اگر هم چنین بوده، مالیاتسالیانه‌ی مشخص باعث آسودگی مردم بود و درآمد خزانه را نیز ثابت‌تر، اطمینان‌ بخش‌ترو چند برابر كرده بود.
طبری در تاریخ خود در جریان شرح چگونگی تعیین میزان مالیات، به اهمیت پرداختمنظم مالیات از زبان انوشیروان می‌پردازد و می‌نویسد:" كسری گفت می‌خواهیم كه بر هرجریب نخل و زیتون و بر هر سر خراجی مققر داریم و بگوییم تا به سه قسمت در سالبگیرند و در خزانه‌ی ما مالی فراهم آید كه اگر در یكی از مرزها یا یكی از ولایاتخللی افتاد كه به مقابله یا فیصل آن نیاز شدیم، مال آماده باشد و حاجت به خراجگرفتن نباشد."

3. سازمان نوین ارتش
تا زمان خسرو انوشیروان سپاه ایران زیر فرمان یك نفر سردار بزرگ با عنوانایران ‌سپاهبد بود و سپاهیان از مردمان وابسته به اشراف بودند. انوشیروان منصبایران‌ سپاهبد را لغو كرد و چهار سپاهبد برای چهار گوشه از كشور فرستاد: سپاهبدخاور (خراسان، سیستان و كرمان)، سپاهبد جنوب (فارس و خوزستان)، سپاهبد باختر (عراق تامرز بیزانس) و سپاهبد شمال (ماد و آذربایجان). او جیره‌ی مناسب و ثابتی برای سپاهیانتعیین كرد و به جنگاورانی كه اسب نداشتند، اسب و اسلحه داد. بنابراین، سپاه منظمیپدید آورد كه به فرمان شاه بود تا به فرمان اشراف.
انوشیروان پس از آن‌ كه بر قوم بارز، كه در كرمان می‌زیستند، چیره شد،بازماندگان آنان را به به بخش‌های گوناگون كشور فرستاد و به آن‌ها مسكن داد وجنگاوران زبده‌ی آن‌ها را به خدمت سربازی واداشت. این كار را با قوم‌های دیگری،مانند چول‌ها، ابخازها، خزرها و آلان‌ها، نیز انجام داد. به این ترتیب، سپاه ایرانشامل اسواران و كوچ‌نشینان نیرومند و سلحشوری شد كه پیادنظام را می‌ساختند. پیش ازاین كار مهم، پیادگان سپاه ایران را گروهی از كشاورزان ایرانی می‌ساختند كه بیش‌تربرای ویران كردن دیوارها، گردآوری كشتگان و خدمت به جنگجویان، همراه سپاه بردهمی‌شدند.

4. پشتیبانی از دانشمندان
بنیان‌گذاری دانشگاه گندی‌شاپور به شاپور دوم باز می‌گردد، اما شكوفایی آندانشگاه در زمان خسرو انوشیروان رخ داد. به پشتیبانی او بود كه دانش اخترشناسیپیشرفت كرد و زیج شهریاری پدید آمد. او نه تنها دوستدار دانش بود كه خود اندیشمندبزرگی بود و به نوشته‌ی اكاثیاس، فلسفه را از اورانوس، پزشك و حكیم سریانی، آموخت. او با دانشمندان و فیلسوفان به گفت و گو می‌نشست و از پرسش و پاسخ او با پریسیكانوسدو كتاب فراهم شد كه ترجمه‌ی ناقصی از آن به لاتین در كتابخانه‌ی سن‌ژرمن پاریس باعنوان "حل مسائلی درباره‌ی مشكلات خسرو پادشاه ایران" موجود است. او برزویه را بههندوستان فرستاد تا دانش هندیان را به ایران بیاورد. همچنین، به گردآوری و ترجمه‌ینوشته‌های علمی یونانیان فرمان داد. بخش زیادی از نوشته‌های یونانی كه در دوره‌یاسلامی به عربی ترجمه شد، در واقع ترجمه‌ از متن‌های پهلوی بوده است.
آوازه‌ی دانش دوستی انوشیروان چنان در جهان آن روز پیچیده بود كه با بسته شدنمدرسه‌ی آتن در سال 529 میلادی، بسیاری از فیلسوفان یونانی به گندی‌شاپور كوچ كردند. آنان چند سالی را در آن‌جا به پژوهش‌های خود ادامه دادند و هنگامی كه خواستند بهمیهن خود بازگردند، انوشیروان در پیمان‌نامه‌ی صلح با امپراتور روم شرقی شرط كرد كهبه آنان آسیبی نرسانند. همچنین، ابن‌ندیم از پزشكی به نام ابن‌دهن هندی یاد كرده كهمدیر بیمارستان گندی‌شاپور بوده است. از این رو، بسیاری از پژوهشگران تاریخ علم، ازجمله جرج سارتن، بر این باورند كه گندی‌شاپور جایگاه برخورد نظریه‌های ایرانی، هندیو یونانی بود كه یكدیگر را بارور می‌ساختند.
بسیاری از آثار دوره‌ی ساسانی كه نامی یا اثری از آن‌ها برای ما مانده است درروزگار انوشیروان پدید آمده یا بازنویسی و گردآوری شده‌اند. برای مثال، كتابارزشمند "كارنامه‌ی اردشیر بابكان" و سند یكتاپرستی ایرانیان یعنی كتاب "اوستا" بهروزگار او گردآوری و بازنویسی شد. بسیاری از پژوهشگران پیدایش الفبای اوستایی رانیز در این دوران می‌دانند. همچنین، داستان‌ها و افسانه‌های حماسی ایران باستان دركتابی با نام "خداینامك" (كتاب شاهان) گردآوری شد؛ همان كتابی كه منبع اثر جاودانه‌یفردوسی برای آفرینش شاهنامه بود. برخی از نام‌هایی كه در شاهنامه‌ دیده می‌شود نامنزدیكان خسرو انوشروان است.

5. داد و دادگستری
بر پایه‌ی آن چه نویسندگان ایرانی و عرب نوشته‌اند، خسرو انوشیروان هنگام نشستنبر تخت شاهنشاهی به بزرگان سپرده بود كه با مردمان به درستی و عدالت رفتار كنند. بااین همه كارگزاران بلند جایگاه باز هم بر مردم سخت می‌گرفتند و كارهای ناشایستیانجام می‌دادند. خواجه نظام الملك در كتاب سیاست‌نامه از یكی از بزرگانی یاد می‌كندكه انوشیروان آن را والی آذربایجان كرده بود. والی می‌خواست باغ و نشستگاهی بزرگبرای خود بسازد، اما كلبه‌ و زمین پیرزنی مانع كار او بود و چون پیرزن به فروش راضینشد، كلبه و زمین را به ‌زور از او گرفتند و هنگامی كه بهای زمین را خواست، پاسخشنداند.
پیرزن به دادخواهی به نزد انوشیروان رفت. انوشیروان فرمان داد پیراموندارایی‌های والی آذربایجان بررسی كنند. هنگامی كه انوشیروان پی برد آن والی چهسرمایه‌ای برای خود انباشته است، گفت: "آن كه چندین نعمت دارد و هر روز از بیست گونهطعام و بره و حلوا و قلیه‌ی چرب و شیرین خورد و ضعیفی دیگر كه از پرستار خدای تعالیباشد و در همه‌ی عالم دو نان داشته باشد و آن دو نان را نیز به ناحق از او بستانندو او را محروم گردانند، بر او چه واجب آید؟" پس فرمان داد كه پوست او را بكنند وگوشت او را به سگان بدهند و پوست را از كاه پر كنند و بر در سرا بیاویزند و هفت روزمنادی كنند كه هر كه پس از این ستم كند با او همان كنند كه با این كردند.
در زمان انوشیروان برخی از مجازات‌ها نیز تعدیل شد. پیش از اصلاحات انوشیروانراه‌زنان، زناكاران، یاغیان، فراریان از جنگ و از دین برگشتگان، به جزاهای بدنی سختیا اعدام محكوم می‌شدند. آن گونه كه در نامه‌ی تنسر آمده است، انوشیروان فرمان دادكه: "از دین برگشتگان را به زندان افكنند و برای یك‌سال به هر وقت او را خوانند ونصیحت كنند و برهان آورند و شبه را برطرف كنند و اگر به توبه و استغفار باز آید،آزادش كنند و اگر پافشاری كرد، او را بكشند." همچنین فرمان داد اگر بزهكاری به قطععضو محكوم ‌شد، عضو او را به گونه‌ای قطع كنند كه او از كار باز نماند. برای نمونه،بینی زناكار را می‌بریدند و اگر بزهكاری به جزای نقدی محكوم می‌شد و پس از پرداختجریمه بار دیگر به جرمی دست می‌زد، بینی و گوش‌هایش را می‌برید

خبرنامه

منوی اصلی

وبلاگ من
پست الكترونیك
تماس با من



نویسندگان

Mahdi Ana (197)

آرشیو تاریخی

دی 1388 (2)
اردیبهشت 1388 (1)
فروردین 1388 (1)
اسفند 1387 (18)
بهمن 1387 (66)
دی 1387 (103)
آذر 1387 (54)
فروردین 1387 (3)
دی 0 (3)


موضوعات

سامانیان (1)
شاعر های ایران زمین (8)
ساسانیان (6)
شعر در مورد ایران (1)
اشکانیان (2)
گالری عکس (19)
دانلود فیلم (6)
هخامنشیان (37)
افتخار آفرینان ایران (17)


لینکستان

بزرگترین وبلاگ دانلود فیلم و برنامه های جدید
تخت جمشید
بیستـــــون
iranemajazi
مهرایران
آرشیو موسیقی ایرانیان
افزایش بازدید از وبلاگ شما روزانه 700نفر
تو رو خدا زیر 18 سال كیلیك نكنند
مرکز فیلم
(برترین های دنیا)
مدل لباس -مدل کفش
خلیج فارس جاوید
كسب درامد از اینترنت
AIOS - All In One Site
فناوری اطلاعات و ارتباطات
نرم افزارهای روز


لینک های ویژه

بزرگترین وبلاگ دانلود فیلم و برنامه های جدید (-)


نظر سنجی



آمار

بازدیدهای امروز:

بازدیدهای دیروز:

كل بازدیدها:

كل مطالب:

كل نظرات:

ایجاد صفحه:

- ثانیه


صفحات


مطالب قبلی

قطعات تخت جمشید در سراسر دنیا
معنی سین های نوروز
نوروزنامه
قدرت و عظمت سپاه کوروش
نام قدیم شهرها ایران
نگاهی به ارتش ایران در دوره هخامنشی
ایرانیان
شوش؛ یكی از 3 شهر قدیمی جهان
اولین حمام تاریخ
آریو برزن، ژنرال بزرگ تاریخ ایران...
زبان ایرانی کهن
عکس هایی از رضا خان بزرگ
بم
شیخ بهایی
زندگینامه خواجه نصیر الدین طوسی


درباره

Powered by :
MihanBlog.com


Designed by :
SafhePardazan Team

SafhePardazan.com